Denizli’nin Saklı Hazinesi: ‘Çameli Pelemiri’ Bilim Literatürüne Girdi
haberdetayi.com.tr olarak, ülkemizin biyoçeşitliliğine önemli bir katkı sağlayan heyecan verici bir keşfi duyurmaktan gurur duyuyoruz. Denizli’nin doğal güzellikleriyle öne çıkan ilçesi Çameli’de, emekli bir fen bilgisi öğretmeni tarafından fark edilen ve yapılan detaylı bilimsel çalışmalarla yeni bir tür olduğu kanıtlanan Çameli pelemiri, uluslararası bilim literatüründeki yerini aldı.
Keşif Süreci ve Bilimsel Tanımlama
Emekli öğretmen Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında dikkatini çeken ve ilk bakışta farklı olduğu düşünülen pelemir bitkisi, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin titiz çalışmalarıyla mercek altına alındı. Yapılan morfolojik ve moleküler analizler sonucunda, bu bitkinin daha önce bilinmeyen yeni bir tür olduğu kesinleşti.
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, keşif sürecini şu sözlerle aktardı: “Yeni tür, öncelikle bölgeye hakimiyetiyle bilinen emekli öğretmen Rıfat Özdemir tarafından gözlemlendi. Ardından Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile birlikte yaptığımız morfolojik incelemeler, bitkinin mevcut türlerden farklılaştığını gösterdi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergun Kaya’nın gerçekleştirdiği moleküler analizler de bu ayrımı netleştirdi. Sonuç olarak, bitkinin bilimsel adı ‘Cephalaria cameliensis’, Türkçe adı ise Çameli pelemiri olarak belirlendi ve tür, saygın bilim dergisi Phytotaxa’da yayımlanarak uluslararası alanda tanıtıldı.”
‘Çameli Pelemiri’nin Nadir Yaşam Alanı ve Koruma Durumu
Araştırmalar, Çameli pelemirinin yalnızca Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasındaki dar bir coğrafyada, 1350-1850 metre yüksekliklerde yayılış gösterdiğini ortaya koydu. Yaprak yapısı, çiçek özellikleri ve morfolojik farklılıkları ile yakın akrabalarından ayrılan bu özel bitki, yaşam alanının sınırlı olması ve bölgedeki yoğun otlatma baskısı nedeniyle tehlike altında bulunuyor.
Prof. Dr. Yıldırım, türün korunması gerektiğine dikkat çekerek, “Yoğun otlatma baskısı nedeniyle bu türün IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ kategorisinde değerlendirilmesini öneriyoruz. Bu, biyoçeşitliliğimizin korunması adına acil önlemler alınması gerektiğini gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Bitki Çeşitliliği Açısından Önemi
Cephalaria cinsi, dünya genelinde yaklaşık 100 türe sahip ve Türkiye, bu cins için önemli bir çeşitlenme merkezi konumunda. Yeni keşfedilen Çameli pelemiri ile birlikte Türkiye’deki Cephalaria türü sayısı 49’a, endemik tür sayısı ise 25’e yükseldi. Bu durum, Anadolu’nun zengin bitki örtüsünün küresel önemini bir kez daha vurguluyor.
haberdetayi.com.tr olarak, bu tür keşiflerin artması ve ülkemizin doğal mirasının korunması için gösterilen çabaları takdirle karşılıyoruz. Çameli’nin doğasını koruma konusundaki duyarlılığı ve bu keşfe katkı sağlayan tüm paydaşlara teşekkür ediyoruz. Doğanın bize sunduğu bu eşsiz güzellikleri gelecek nesillere aktarmak hepimizin sorumluluğudur.
