İzmir Siyasetinde İZBAN Gerilimi: Saygılı’dan Güç’e ‘Sosyal Devlet’ Dersi

İzmir’in siyasi gündemi, AK Parti İzmir İl Başkanı Bilal Saygılı’nın, CHP İzmir İl Başkanı Çağatay Güç’ün İZBAN’ın mali yapısına yönelik eleştirilerine verdiği sert tepkiyle ısındı. Saygılı, Güç’ün verileri kasıtlı olarak yanlış yorumladığını ve kamu hizmeti anlayışından uzak olduğunu iddia ederek, toplu taşımanın bir kâr merkezi değil, sosyal devlet ilkesinin bir yansıması olduğunu güçlü bir dille ifade etti.

Saygılı, CHP’li Güç’ün açıklamalarını ‘tecrübesizlik’ ve ‘algı operasyonu’ olarak nitelendirerek, “Önünüze konulan verilerin manipülatif bir algı operasyonundan ibaret olduğunu ayırt edemeyecek kadar tecrübe edinmeden siyasete giriş yaptığınız anlaşılıyor” dedi. Toplu taşımanın sübvanse edilmesinin bir lütuf değil, zorunluluk olduğunun altını çizen Saygılı, dünyanın hiçbir gelişmiş ülkesinde bu tür sistemlerin bakkal hesabı mantığıyla yönetilmediğini belirtti.

ESHOT Örneğiyle Eleştirilere Yanıt

AK Parti İl Başkanı, eleştirilerini somutlaştırmak için İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ESHOT kurumunu örnek gösterdi. Saygılı, “Sizin bu mantığınızla her yıl milyarlarca lira zarar eden ESHOT’u nereye koyacağız? Biz, İzmir halkı daha uygun fiyata ulaşım imkanına kavuşsun diye, hiçbir zaman bunu siyasi bir malzeme haline getirmedik. Tüm ESHOT bütçelerine oy birliğiyle ‘evet’ dedik ve Büyükşehir bütçesinden milyarlarca liralık kaynak aktarımını da biz onayladık” diyerek, kendi yaklaşımlarının yapıcı olduğunu vurguladı.

Geçmiş Sahiplenme, Bugün Şikayet: ‘Bu Bir Acziyet İtirafıdır’

Saygılı, CHP’li belediye başkanlarının geçmişte İZBAN projesini tamamen kendilerine mal ettiğini hatırlatarak, bugünkü şikayetlerin bir çelişki ve yönetim zafiyeti olduğunu savundu. “Hafızamızı tazeleyelim; ‘bu projenin fikir babası da, uygulayıcısı da, anası da babası da İzBB’dir’ diye övünen sizin belediye başkanınız değil miydi?” diye soran Saygılı, sözlerini şöyle sürdürdü: “Dün sahiplendiğiniz bir projeye bugün ‘yönetemiyorum, istemiyorum’ demek, sizin zihniyetinizin acziyetinin açık bir itirafıdır.”

Projenin, devletin önemli destekleriyle ayakta durduğuna dikkat çeken haberdetayi.com.tr editörlerinin derlediği bilgilere göre Saygılı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın hat kirası ve enerji maliyetlerini enflasyonun altında tutarak projeye destek olduğunu belirtti. Saygılı, “Siz ise sadece bilet gelirleriyle maliyetleri kıyaslayarak İzmir kamuoyunu yanıltmaya çalışıyorsunuz” ifadelerini kullandı.

Zararın Kaynağı TCDD Değil, Yönetim ve Personel Giderleri

İZBAN’ın mali tablosundaki asıl sorunun TCDD’den kaynaklanan giderler olmadığını rakamlarla açıklayan Bilal Saygılı, “2025 verilerine göre işletme giderlerinin yalnızca yüzde 20’si hat kirasıdır. Asıl büyük pay, yüzde 60 ile personel giderlerine aittir. Daha açık bir ifadeyle, İZBAN’ın geliri personel maaşlarını bile karşılamaya yetmiyor. Batışın sebebi TCDD değil, sizin yönetilemeyen sermaye artışlarına katılmamanız ve tren kredi borçlarını ödememenizdir” dedi.

Devletin hat kirası almasını eleştiren Güç’e de yanıt veren Saygılı, 6461 sayılı kanunu hatırlatarak, “Her tren geçişi rayları aşındırır ve bir bakım maliyeti doğurur. Bu, otoyol ücreti gibidir ve ödenmesi zorunludur. Devletin kendi şirketi olan TCDD Taşımacılık da bu ücreti ödüyor. Ayrıca, devlet yıllar içinde İZBAN’ın maliyetindeki payını düşürmüştür. 2011’de hat ve enerji giderlerinin payı yüzde 71 iken, bugün bu oran yüzde 38-41 bandına gerilemiştir. Devlet fedakarlık yaparken siz hala algı peşindesiniz” şeklinde konuştu. Saygılı, CHP’li belediyenin başlattığı ‘Halk Taşıt’ uygulamasının faturasının devlete kesilmeye çalışılmasını ise ‘kurnazlık’ olarak nitelendirdi.